Pałac w Koszęcinie to perła w koronie ziemi lublinieckiej i całego Śląska. Latem warto tu zajrzeć

Piotr Ciastek
Piotr Ciastek
Pałac w Koszęcinie to perła w koronie ziemi lublinieckiej. mat. Zespołu Pieśni i Tańca "Śląsk"
Pałac w Koszęcinie to nie tylko siedziba Zespołu Pieśni i Tańca "Śląsk", ale miejsce otoczone pięknym parkiem i szczycące się ciekawą historią. Choć w ostatnim czasie nie odbywają się tu koncerty i imprezy plenerowe, to można tutaj przyjechać, by podziwiać architekturę pałacu w pięknych okolicznościach przyrody.

Kilka lat temu siedziba Zespołu Pieśni i Tańca Śląsk im. Stanisława Hadyny w Koszęcinie przeszła gruntowną modernizację. W ramach rewitalizacji pałac i park zmieniły się nie do poznania, stając się wizytówką całego Śląska. Inwestycja kosztowała około 40 milionów zł (w tym 24 mln dała Unia Europejska). W kompleksie zwykle organizowane są liczne imprezy kulturalne, można też liczyć na chwile wytchnienia w przepięknych okolicznościach przyrody. Z tego też korzystają licznie mieszkańcy całego regionu. Zanim tu jednak przyjedziemy warto poznać historię tego miejsca.

Początki Koszęcina

Pierwsza wzmianka historyczna o Koszęcinie pochodzi z 1275 roku. Mówiono wtedy o osiedlu mieszkalnym okrążonym błotnymi stawami i bagnami porośniętymi wikliną, a wikliniarstwo stanowiło główne zajęcie mieszkańców tych terenów. Ich wyroby cieszyły się popularnością w całej ówczesnej Europie. Istnieją jednak wiarygodne przypuszczenia, że miejscowość Koszęcin znana już była znacznie wcześniej. Do czasów przedchrześcijańskich odsyła nas legenda wspominająca księcia Gosława Koszeńskiego i jego córkę Przesławę - znaną dziś z opowieści o Białej Damie.

Siedzibą właścicieli z Koszęcina był z początku drewniany zamek, który spłonął na początku XVII wieku, podpalony przez lisowczyków. Na przestrzeni wieków koszęciński pałac przechodził z rąk do rąk. W 1609 roku Andrzej Kochcicki rozpoczął budowę murowanej kaplicy i pałacu, którą zakończył Filip von Rauthen. Za czasów panowania na koszęcińskim zamku Mikołaja Filipa von Rauthen gościł tu Jan Sobieski wraz z dworem, a jego żona Marysieńka rezydowała w pałacu gdy Jan Sobieski udał się pod Wiedeń na wyprawę przeciw Turkom. U schyłku XVII wieku majątek przejęła rodzina Sobków. Po 1774 roku władała nim hrabina von Dyhern, by w 1798 pałac znów przejęła korona cesarska. Od wiosny 1805 do stycznia 1945 roku posiadłość była własnością książęcego rodu Hohenlohe - Ingelfingen. Ludwik Filip von Hohenlohe – Ingelfingen rozpoczął w 1829 roku przebudowę pałacu w stylu późnoklasycystycznym. W takim kształcie zachował się on do dziś. Z okresu tego ocalały malowidła ścienne i niektóre elementy wystrojów sal oraz epitafia nagrobne mieszczce się w Kaplicy Zamkowej. Ostatni właściciel pałacu Karol Gotfried, wyemigrował do Austrii, gdzie zmarł bezpotomnie.

Pałac stał się siedzibą "Śląska"

Od 1953 roku pałac jest siedzibą Zespołu Pieśni i Tańca „Śląsk” im. Stanisława Hadyny. Tutaj toczy się całe życie Zespołu, w pałacowych salach odbywają się zajęcia artystyczne, koncerty kameralne i imprezy okolicznościowe, w zabytkowych wnętrzach mieszczą się biura Instytucji.

Pałac w Koszęcinie zaliczony został do I kategorii zabytków. Jest to jeden z największych w Polsce zespołów pałacowych z okresu neoklasycyzmu. Pałac jest budowlą składająca się z trzech niesymetrycznych skrzydeł. Najpiękniejsze – zachodnie – mieści Salę Balową i wychodzący na park taras, a także tzw. Salę Zieloną, w której zachował się empirowy, okrągły piec kaflowy. W wyniku przeprowadzonych w 1999 roku badań radarowych ustalono, że najstarszą częścią zabudowań pałacowych jest jego północne skrzydło – odkryto tu kamienie pochodzące z XVI wieku. Nieczynna od 1945 roku kaplica pałacowa pod wezwaniem Matki Boskiej Wniebowziętej i Świętych Męczenników Dionizego i Witalisa, w 2001 roku została wyremontowana, stając się Kameralną Salą Koncertową „Śląska”.

Chór i orkiestra Zespołu mogą przyjmować w tej sali swoją publiczność, to tutaj odbywają się kameralne koncerty okolicznościowe podczas imprez organizowanych w siedzibie „Śląska”. W podziemiach dawnej kaplicy spoczywają członkowie rodu Hohenlohe – Ingelfingen.

Warto tu zajrzeć

W obrębie kompleksu pałacowo – parkowego znajduje się także Pawilon im. Elwiry Kamińskiej, który w czasach książęcego panowania służył jako ujeżdżalnia pałacowa. Natomiast dawny budynek folwarczny z końca XIX wieku służy dziś jako Dom Pracy Twórczej im. Adolfa Dygacza. Tam też udostępniono dla zwiedzających Izbę Pamięci Zespołu „Śląsk”, w której znajduje się ekspozycja stała śląskich strojów ludowych oraz pamiątek z licznych tourne Zespołu.

Na dziedzińcu pałacu stoi „Ławeczka profesorska” - pomnik Profesora Stanisława Hadyny, założyciela Zespołu i jego wieloletniego dyrektora. Profesor wita zwiedzających siedząc na ulubionej ławeczce, pali fajkę i trzyma w ręku nuty słynnej pieśni „Helokanie”. Jakby zastygł słuchając dźwięków prób dochodzących z pałacu… Pomnik stoi na dziedzińcu od 2006 roku.

Przepiękny park

Pałac otacza park krajobrazowy, założony w połowie XIX wieku. W jego zachodniej części znajduje się malownicze oczko wodne. Rosną tu lipy drobnolistne, kasztanowce, klony i buki zwyczajne, jawory, jesiony wyniosłe i dęby szypułkowe. Jest też parę drzew egzotycznych: sosna wejmutka, kanadyjska i czarna, choina kanadyjska, platan klonolistny i jesion amerykański. Wiele z tych okazów to pomniki przyrody.

W parku znajduje się ok. 900 sztuk drzew i krzewów. Najczęściej występują: dąb szypułkowy, klon jawor i klon pospolity, jesion wyniosły, grab pospolity, lipa drobnolistna i szerokolistna, buk pospolity, daglezja zielona, olsza czarna oraz platan klonolistny. Wśród krzewów królują: jałowiec płożący, jaśminowiec wonny, ligustr pospolity, dereń, śnieguliczka, berberys pospolity oraz różaneczniki. Na terenie parku znajduje się aż 11 pomników przyrody w tym: lipa drobnolistna, kasztanowiec, klon jawor, dąb czerwony, trzy okazy dębu szypułkowego, jesion wyniosły, dwie sztuki buka zwyczajnego i platan klonolistny.

Pierwsze założenia parkowe przy koszęcińskim pałacu sięgają XVIII wieku. Zarówno pałac jak i park były wielokrotnie przekształcane przez swych właścicieli. Ostatnie istotne kompozycyjnie przekształcenie parku nastąpiło po przebudowie pałacu tj. po 1830 roku przez rodzinę Hohenlohe-Ingelfingen. Wówczas nadano mu kompozycję parku angielskiego krajobrazowego, zachowując jednocześnie część układu romantycznego pochodzącego z poprzedniego etapu rozwoju. W okresie powojennym park w dużej mierze był niedoinwestowany i pozostawiony sam sobie, przez co zieleń bardzo się zagęstwiła i wybujała. Znalazło się tu bardzo dużo samosiejek rosnących w przypadkowych miejscach, które spowodowały częściową utratę pierwotnych założeń kompozycyjnych.

W czasie rewitalizacji Zespołu Pałacowo-Parkowego w Koszęcinie w latach 2011 - 2014 przywrócono mu dawny charakter: wykonano wycinkę drzew chorych i zagrażających bezpieczeństwu, pielęgnację drzew i krzewów oraz nowe nasadzenia. Wszystkie prace wykonywano z zamysłem odtworzenia i przywrócenia układu kompozycyjnego parku angielskiego; naturalnego, romantycznego krajobrazu oraz zachowania osi widokowej z tarasu pałacu na staw i park. Przywrócono wówczas wjazd do parku Bramą Cesarską oraz reprezentacyjne wejście do pałacu od strony parku. Na terenie wokół głównego wejścia stworzono kompozycyjne klomby i rabaty, na których dominują krzewy kwitnące i o barwnych liściach, takie jak: trzmieliny, berberys, krzewy róż oraz różaneczniki.

W parku znajduje się też staw o powierzchni 2 680,0m². W czasie rewitalizacji przeprowadzono prace związane z wyczyszczeniem jego dna z mułu i osadów, profilowaniem brzegów oraz wykonaniem nowych nasadzeń roślinności wokół. Staw został zarybiony i wyposażony w pływającą, podświetlaną wieczorem fontannę. W czasie rewitalizacji wykonano w parku nowe nawierzchnie alejek i dróg dojazdowych, wbudowano ławki parkowe oraz kosze na śmieci. Na terenie parku znajdują się również kort tenisowy, boisko wielofunkcyjne i plac zabaw. Co roku, w okresie letnim, odbywa się tu także wiele imprez plenerowych organizowanych przez Zespół Pieśni i Tańca „Śląsk”. Cały teren jest ogrodzony, wyposażony w oświetlenie terenu i system monitoringu, stanowiąc znakomite i bezpieczne miejsce do rodzinnych spacerów. (na podstawie informacji historycznych ze strony internetowej Zespołu Pieśni i Tańca "Śląsk").

Koszęcin w ramach akcji 360Śląskie w 2016 roku

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3